Banyakišiši ba re baerase ya COVID-19 e ka fetoga ka go nanya, ya nolofatša go tšweletšwa ga moento - ST Communications (My University, 2023)
Ke nako ye telele go iwa godimo le fase le leuba la COVID-19 go tloga mola le phulegago gona mafelelong a Nofemere 2019 go la Wuhan, China. Go kwešiša le go lemoga phetogo ya ditlhamegotšini ya baerase, diponagalo tša yona go tikologo, le go matlafala ga yona di bohlokwa kudu go laoleng phatlalalo ya bolwetši le kudukudu go tšweletšo ya moento wa lefase ka bophara wo o akaretšago mehuta ka moka ye e phatlalalago. Go ya ka kwešišo ye, re sekasekile ditšenounu tše 30,983 tše di feleletšego tša SARS-CoV-2 go tšwa dinageng tše 79 tše di hwetšwago ka dikontinenteng tše tshela le go di kgobokatša go tloga ka la 24 Disemere 2019, go fihla ka la 13 Mei 2020, go ya ka dathapeisi ya GISAID. Tshekatsheko ya rena e utollotše gore go na le mafelo a 3206 ao go lego mehuta ya malwetši, ao a phatlalatšwago ka tsela ye e swanago ya diphetogo tša ditšini ka ditikologong tše di fapafapanego. Sa go makatša kudu, go lemogilwe ditiragalo tša fase tša diphetogo tša go hlaga kgafetšakgafetša; ke fela diphetogo tše 169 (5.27%) tšeo di bilego le ditiragalo tše di fetago 1% ya ditšenoumu. Le ge go le bjalo, go lemogilwe diphetogo tše lesomenne tša dihotesepote tše di sa swanego (>10%) mafelong a go fapafapana go bapela tšenoumu ya baerase; tše seswai di bile go pholiprotheine ya ORF1ab (go nsp2, nsp3, tomeine ya theransememporeine, RdRp, helicase, exonuclease, le endoribonuclease), tše tharo go phroteine ya nucleocapsid, le e tee go ye nngwe le ye nngwe ya diphrotheine tše tharo: Spike, ORF3a, le ORF8. Go feta fao, go lemogilwe diphetogo tše 36 tše di sa swanego go tomeine ye e kgontšhago dibaerase go šwahlela mmeleng (RBD) ya protheine ya sepaeke ye e nago le tiragalo ya fase (<1%) go kgabaganya ditšenoumu ka moka, tšeo go tšona tše dine fela di ka kaonafatšago go šwahlela ga protheine ya sepaeke ya SARS-CoV-2 go seamogedi sa ACE2 mmeleng wa batho. Dipoelo tše gammogo le pharologantšho ya tšenomiki tša ka gare tša SARS-CoV-2 di ka laetša gore go se swane le baerase ya mpshikela goba dibaerase tša HIV, SARS-CoV-2 e na le kelo ya fase ya phetogo ye e hlolago gore go tšweletšwe moento wo o ka šomago gabotse lefaseng ka bophara.
Northern Sotho translation of DOI: 10.3390/pathogens9100829
Keywords: Dikontinenteng; Ditlhamegotšini; COVID-19